SİVRİHİSAR KİLİMLERİ VE ÖZELLİKLERİ

BEŞ BACALI KİLİM:
Beş Bacalı Seccade Sivrihisarın en tipik ve en tanınmış seccade örneklerindendir. Kuzeyde yer alan Karaburhan, Sarıkavak, Dümrek, Zey köylerinde dokunmaktadır. Bu kilim seccadenin tasavvuftaki beş merhaleyi anlattığı, insan ruhundaki arınmayı gösterdiği söylenmektedir. Renkler olgunlaşmış ulvi bir uyum sağlamıştır. Çok ince işçilik hakimdir. Beş bacalı seccade Kilimin Özellikleri Kilimin dokumasına dişemekle başlanmaktadır. Üç sıra çubuktan sonra geniş bir su bulunur. Bordur süslemesine bölgede etek aynası denmektedir. Bordürde kullanılan süsleme motifine boynuzlu ayna denmekte olup, onun içinde de "Selvi" bulunur. Sekinin içine bir Bödelek yerleştirilmiştir. Kilimin yan kenarında testere dişi gibi "Kenar Suyu" vardır. Yan bordürlerde “Etek aynası”nın aynı biçimde süslemişlerdir. Yan bordürler ana desenden parmaklı dikey çizgilerle ayrılmıştır. Bu parmaklı ayırmaçlardan dört ayrı baca çıkar. Ortada bir düzlük bırakarak birer "büyük gagak" yaptıktan sonra birleşirler. Bunlar dört ayrı bacayı meydana getirirler. Bîr de etek aynasının ortasından çıkan baca vardır. Beraberce beş bacayı teşkil ederler. 1-3-4-5inci bacaların içinde "Koç içi" denilen desen vardır. Desen üst üste üç aynadan meydana gelir. Ortadaki aynanın boynuzlu ayna olduğu dikkati çeker. Yine koç içindeki bu aynalara "Kutu" da denmektedir. Koç içinde kullanılan "Akıtma" denilen bir motifin arınmayı simgelediği söylenmektedir. İkinci bacanın tamamının, diğerlerinin kısmen "Kabak Ayna", "Top", "Kedi Ayağı", "Kurt İzi" gibi motiflerle doldurulduğu görülmektedir. Örnek olarak incelediğimiz Vakıflar Halı ve Kilim Müzesinde bulunan bu örneğin renkleri tamamen doğal boyalardan yapılmıştır. Kırmızı renk boya çilinden, mavi renk indigodan, yeşil renk eynik otundan, kahverengiler ceviz meyve kabuğundan, sarılar kurt odunundan elde edilmiştir. Bacalı Kilim ve Bir Söylence Bacalı kilimin deseni Sivrihisarlılarca Sivrihisar Kalesine atfedilmektedir. Bacalı kilimin tarihçesi kaynak kişi tarafından şöyle dile getirilir: Kale kuşatılmış, günlerce muhasara altında kalmış, ancak ele geçirilememiştir. Ele geçirmek için bir Türk kızının kasıtlı olarak düşmana esir düşmesine karar verilir. Kıza belli simge ve işaretler öğretilir. Her simge ve işarete belli anlamlar verilmiş ve bu simgelerle işaretleri kullanarak kalenin planını bir kilime dokuması istenmiştir. Bu dokunan kilimlerden biri nasılsa kale dışına çıkacak ve Türkler bunu ele geçireceklerdir. Böylece kilimin desenlerinden nerede oklu, nerede atlı askerlerin bulunduğu öğrenilecek, bu plana göre saldırı düzenlenecektir. Kız, kale çevresinde gezinerek düşmana esir düşer. Kaleye giren kız, hemen ağacını (tezgâhını) hazırlar, subay ve askerlere kendilerine kilim dokuyacağını söyleyerek ip sağlar. Bu arada kalenin içinde gezerek planı kafasında oluşturur. Sonra subaylarla askerlere kalenin planını simge ve işaretlerle anlatan desenleri kale planına göre yerleştirip kilimleri dokur. Düşünüldüğü gibi bu kilimlerden kale dışına çıkan olur. Kilimi ele geçiren Türkler, simge ve işaretleri çözümleyerek saldırı planı hazırlarlar. Kalenin içini adım adım öğrenen Türkler saldırıya geçerler ve bir türlü kuşatılamayan kale "Bacalı Seccade" sayesinde fethedilir.

BAKLAVALI KİLİM
Baklavalı Kilim Sivrihisar civarında kendi türünde tek örnektir. İlikli dokuma tekniği ile dokunmuştur. Alt ve üst bordürlerde önce siyah bir çerçeve, ardından süsleme suyu, daha sonra da aynalı bir şerit bulunmaktadır. Aynalar yer yer çoban îliği yer yer bödeleklerle süslenerek zenginleştirilmiştir. Yan bordürlerde iki geniş şerit bulunmakta, şeritler birbirlerinden parmaklı çizgilerle ayrılmaktadır. Kırmızı dolgusu olan birinci şerit kurt izi motifleri ile süslenmiştir. Yeşil dolgusu olan ikinci şerit aynalarla süslenmiştir. Bu çerçevenin içinde iki sıra halinde gagaklı zikzak çizgilerden meydana gelen aşağıya doğru beş baklava dilimi bulunmaktadır. Baklavaların içi kavak motifleri ile doldurulmuştur. Kullanılan renkler, kırmızı, yeşil ve siyahtır. Yeşil renk, zaman içinde özelliğini yitirerek solmuştur. Yer yaygısı olarak kullanılmak üzere yapılmıştır.

daha fazlası için oku.